Bán hàng online tại Việt Nam đã trở thành kênh quen thuộc cho cá nhân và doanh nghiệp nhỏ. Việc chọn đúng nền tảng và biết cách bắt đầu giúp bạn tiết kiệm thời gian và tăng cơ hội bán được hàng. Bài viết so sánh các nền tảng Shopee, Lazada, Facebook và web, gợi ý nên bán gì và cách bắt đầu bán hàng online tại Việt Nam.
So sánh nền tảng: Shopee, Lazada, Facebook, web
Shopee và Lazada là sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn nhất tại Việt Nam. Ưu điểm: lượng người dùng lớn, thanh toán và vận chuyển tích hợp, hỗ trợ người bán qua app. Nhược điểm: phí commission, cạnh tranh cao, phải tuân thủ chính sách sàn. Phù hợp với sản phẩm tiêu dùng nhanh, giá trung bình, có thể chạy quảng cáo trong sàn (Shopee Ads, Lazada Sponsored).
Facebook (Fanpage, Zalo): bán qua bài đăng, livestream, inbox. Ưu điểm: không mất phí sàn, dễ tương tác và xây dựng cộng đồng. Nhược điểm: bạn tự xử lý đơn hàng, thanh toán và vận chuyển; cần có lượng follow và nội dung thu hút. Phù hợp với hàng handmade, đặt order, hoặc sản phẩm có câu chuyện/cộng đồng gắn bó.
Web riêng (Shopify, Haravan, WooCommerce): bạn sở hữu kênh bán, chủ động branding và dữ liệu khách hàng. Chi phí: hosting, theme, công cụ thanh toán. Phù hợp khi đã có thương hiệu hoặc muốn bán lâu dài và mở rộng.
Nên bán gì khi mới bắt đầu?
Chọn sản phẩm bạn hiểu rõ hoặc có nguồn hàng ổn định: thời trang, mỹ phẩm, đồ gia dụng, đồ ăn vặt, phụ kiện, đồ handmade. Tránh hàng cấm, hàng nhái; ưu tiên hàng có lợi nhuận rõ và ít vốn (dropship, order trước rồi nhập) nếu ngân sách hạn chế. Test thị trường với số lượng nhỏ trước khi nhập nhiều.
Khi chọn mặt hàng, hãy xem xét tỷ suất lợi nhuận (giá bán trừ giá vốn, trừ phí vận chuyển và commission sàn), thời hạn bảo quản (hàng tươi, thực phẩm cần quy trình nghiêm ngặt), và mức độ cạnh tranh trên từng kênh. Sản phẩm có “câu chuyện” hoặc nguồn gốc rõ ràng thường dễ bán trên Facebook hơn trên sàn; ngược lại, hàng tiêu dùng nhanh, giá rõ ràng phù hợp Shopee, Lazada.
Bước đầu bán hàng online tại Việt Nam
Bước 1: Đăng ký tài khoản người bán trên sàn (Shopee, Lazada) hoặc tạo Fanpage/website. Chuẩn bị ảnh sản phẩm rõ ràng, mô tả chi tiết và giá cạnh tranh. Bước 2: Thiết lập kho hàng và quy trình đóng gói, giao hàng. Có thể dùng dịch vụ giao hàng của sàn (Shopee Ship, Lazada Logistics) hoặc đơn vị bên thứ ba (GHTK, Viettel Post, J&T). Bước 3: Chạy quảng cáo hoặc livestream để tăng tiếp cận—bắt đầu với ngân sách nhỏ và theo dõi tỷ lệ chuyển đổi. Bước 4: Chăm sóc khách hàng: trả lời tin nhắn nhanh, xử lý khiếu nại và tích lũy đánh giá tốt. Bước 5: Theo dõi doanh thu, lợi nhuận và tồn kho để điều chỉnh sản phẩm và chiến dịch.
Lỗi thường gặp và cách khắc phục
Ảnh sản phẩm mờ, thiếu góc chụp hoặc mô tả sơ sài khiến khách không tin tưởng—hãy đầu tư ảnh rõ ràng, nhiều góc và mô tả đầy đủ thông số, chất liệu, kích thước. Giao hàng chậm hoặc đóng gói cẩu thả dẫn đến đánh giá xấu và tỷ lệ hoàn trả cao—nên đặt deadline giao hàng rõ ràng và đóng gói cẩn thận. Không phản hồi tin nhắn kịp thời làm mất đơn: cài đặt thông báo và trả lời trong vòng vài giờ. Cuối cùng, nhiều người bán quá tập trung vào giá thấp mà quên xây dựng thương hiệu và trải nghiệm—khách hài lòng sẽ quay lại và giới thiệu, giúp bạn giảm chi phí quảng cáo dài hạn.
Thuế và pháp lý khi bán hàng online tại Việt Nam
Cá nhân kinh doanh online có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên (theo quy định hiện hành) thường cần đăng ký thuế và thực hiện nghĩa vụ thuế. Hình thức có thể là hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp tùy quy mô. Nên tham khảo cơ quan thuế địa phương hoặc kế toán để đăng ký đúng và nộp thuế đúng hạn. Ngoài ra, cần tuân thủ quy định về ghi nhãn hàng hóa, bảo hành và bảo vệ người tiêu dùng—tránh quảng cáo sai sự thật hoặc bán hàng cấm.
Tăng doanh thu và mở rộng kênh
Sau khi đã ổn định một kênh, bạn có thể mở rộng sang kênh khác: ví dụ bán trên Shopee đồng thời livestream trên Facebook để tận dụng cộng đồng, hoặc xây website khi đã có lượng khách trung thành. Cross-selling và upsell—gợi ý sản phẩm kèm theo hoặc phiên bản cao cấp hơn—giúp tăng giá trị đơn hàng. Chương trình khách hàng thân thiết, mã giảm giá cho đơn đầu hoặc chia sẻ đánh giá cũng kích thích mua lại. Theo dõi số liệu: tỷ lệ chuyển đổi, đơn hủy, đánh giá sao và thời gian phản hồi để điều chỉnh kịp thời.
Một số người bán thành công bắt đầu với một kênh (ví dụ chỉ Shopee), sau khi đã có doanh thu ổn định mới mở thêm Facebook hoặc web. Việc tập trung giúp bạn làm chủ quy trình và khách hàng trước khi mở rộng. Bán hàng online cần kiên nhẫn và học liên tục—từ chụp ảnh, viết mô tả đến chạy quảng cáo và quản lý đơn hàng. Bắt đầu nhỏ, tối ưu dần và mở rộng khi đã có kinh nghiệm và vốn. Nắm vững nền tảng và tránh các lỗi phổ biến sẽ giúp bạn tăng tỷ lệ thành công trên thị trường TMĐT Việt Nam.