Thu nhập từ một nguồn đôi khi không đủ để đáp ứng mục tiêu tài chính hoặc tạo đệm an toàn. Nhiều người đang đi làm công ty chọn làm thêm—side income—bằng cách tận dụng thời gian rảnh và kỹ năng sẵn có. Bài viết gợi ý các ý tưởng làm thêm thu nhập khi bạn vẫn đang đi làm: side income online, freelance và kinh doanh nhỏ phù hợp với người Việt.
Làm thêm thu nhập online: viết lách, thiết kế, dịch thuật
Nếu bạn viết tốt, có thể nhận viết bài cho website, blog, fanpage hoặc làm content cho doanh nghiệp (Facebook, SEO). Các nền tảng như ViecLamVui, Facebook nhóm freelance, hoặc kết nối trực tiếp với agency/startup thường tuyển cộng tác viên part-time. Tương tự, thiết kế đồ họa (Canva, Photoshop, Figma), chỉnh sửa video ngắn, hoặc dịch thuật (Anh–Việt) đều có nhu cầu cao. Bạn có thể đăng ký trên Upwork, Fiverr (khách quốc tế) hoặc các group Việt Nam để tìm job.
Freelance theo chuyên môn
Kế toán, luật, marketing, lập trình, tư vấn HR… đều có thể làm freelance ngoài giờ. Bạn nhận dự án theo giờ hoặc theo gói (ví dụ: lập báo cáo thuế cho 1 công ty nhỏ, tư vấn pháp lý cho startup). Cần chú ý hợp đồng rõ ràng, bảo mật thông tin và tránh xung đột lợi ích với công ty chính—một số hợp đồng lao động có điều khoản cấm làm thêm ngành cùng lĩnh vực.
Kinh doanh nhỏ: bán hàng online, dropship, handmade
Bán hàng online phù hợp nếu bạn có thời gian buổi tối hoặc cuối tuần. Có thể bán sản phẩm tự làm (handmade, bánh, đồ ăn vặt), nguồn hàng từ chợ đầu mối hoặc nhà cung cấp (quần áo, phụ kiện), hoặc dropship—nhận đơn rồi nhờ bên khác giao. Các kênh phổ biến: Shopee, Lazada, Facebook, Zalo. Bắt đầu nhỏ để test thị trường và không ảnh hưởng công việc chính.
Dạy học, gia sư, hướng dẫn kỹ năng
Nếu bạn giỏi ngoại ngữ, toán, lập trình, hoặc bất kỳ kỹ năng nào có nhu cầu, bạn có thể dạy online (qua Zoom, Google Meet) hoặc gia sư tại nhà. Các nền tảng như Gia sư Đức Minh, Preply (học với người nước ngoài), hoặc tự tìm học viên qua group Facebook. Thu nhập thường tính theo buổi hoặc theo khóa.
Lưu ý khi vừa đi làm vừa làm thêm
Đảm bảo không vi phạm hợp đồng lao động và quy định nội bộ (giờ làm, bảo mật, cạnh tranh). Ưu tiên sức khỏe và giấc ngủ—làm thêm không nên chiếm hết thời gian nghỉ. Tách bạch tài chính: thu nhập phụ nên được ghi chép và kê khai thuế nếu vượt ngưỡng theo quy định. Cuối cùng, chọn hình thức phù hợp với thời gian và sở thích của bạn để vừa kiếm thêm thu nhập vừa bền vững lâu dài.
Từ side income đến chuyển hẳn sang làm riêng
Nhiều người bắt đầu làm thêm với mục tiêu kiếm thêm thu nhập, sau đó phát hiện mình có thể sống được bằng thu nhập phụ và quyết định nghỉ công ty để freelance hoặc kinh doanh full-time. Nếu bạn đang nghĩ đến bước này, hãy đảm bảo: thu nhập từ làm thêm đã ổn định ít nhất 6–12 tháng; bạn có quỹ dự phòng 6–12 tháng chi tiêu; và bạn đã nắm rõ thuế, hợp đồng và cách quản lý khách hàng. Chuyển đổi từ từ (giảm dần giờ làm công ty, tăng dần side job) thường an toàn hơn nhảy cóc một lúc.
Ưu tiên và đặt giới hạn
Làm thêm không nên ảnh hưởng đến hiệu suất công việc chính hoặc sức khỏe. Chọn 1–2 kênh side income phù hợp với thời gian và kỹ năng; đặt giới hạn giờ làm thêm mỗi tuần (ví dụ 10–15 giờ) và tôn trọng thời gian nghỉ ngơi, gia đình. Nếu side job bắt đầu chiếm quá nhiều thời gian và gây mệt mỏi, hãy giảm bớt hoặc tạm dừng—sức khỏe và công việc chính vẫn là ưu tiên. Thu nhập thêm chỉ có ý nghĩa khi bạn vẫn sống cân bằng và bền vững. Ghi chép thu chi của side job riêng để biết thực sự kiếm được bao nhiêu sau khi trừ thời gian và chi phí—từ đó quyết định có tiếp tục mở rộng hay giữ ổn định. Nếu bạn chọn làm thêm bằng kỹ năng chuyên môn (viết, thiết kế, lập trình), hãy đảm bảo không vi phạm điều khoản bảo mật hoặc cạnh tranh với công ty chính—đọc kỹ hợp đồng lao động và khi nghi ngờ thì hỏi phòng nhân sự. Một số công ty cho phép làm thêm ngoài giờ nếu không xung đột lợi ích—hãy đọc kỹ hợp đồng lao động trước khi bắt đầu side job. Làm thêm phù hợp với kỹ năng và thời gian sẽ bền vững hơn làm quá sức. Side income ổn định có thể trở thành nguồn thu chính nếu bạn quyết định chuyển hẳn sang freelance hoặc kinh doanh sau này. Bắt đầu với một kênh và mở rộng dần khi đã ổn định thay vì ôm đồm nhiều việc cùng lúc. Thu nhập thêm giúp tạo đệm tài chính và cơ hội thử nghiệm trước khi chuyển hẳn sang làm riêng. Cân bằng giữa công việc chính và làm thêm để không ảnh hưởng sức khỏe. Làm thêm theo kỹ năng và sở thích thường bền vững hơn làm chỉ vì tiền. Thu nhập thêm có thể dùng để trả nợ, tích lũy hoặc đầu tư tùy mục tiêu cá nhân. Bắt đầu nhỏ và tăng dần khi đã quen với nhịp độ làm thêm. Đảm bảo không vi phạm hợp đồng lao động khi chọn hình thức làm thêm.